Cây hoa sói, công dụng làm thuốc và độc tính cần để mắt tới


Bông sói

Cây hoa ngâu, cây hoa sói có vị trí không thể phủ nhận trong tâm thức người Việt. Người ta không chỉ trồng hoa sói làm cảnh quan, lấy hoa ướp hương cho trà mà còn dâng hoa cúng Phật.

Trên Tuyên đỉnh (Cửu đỉnh triều Nguyễn), hoa sói trắng cũng được chạm khắc và trở thành 1 trong 162 họa tiết tiêu biểu cho sản vật, sông núi Việt Nam (1).

Không chỉ thế, cùng với hoa bưởi, hoa khế, hoa quế, hoa chanh… hoa sói đã đi vào ca dao bằng những lời chào bông đùa, bay bướm mà vẫn rất có duyên:

“Một cành hoa sói, một gói hoa chanh,
Ai mua em bán một cành năm quan” (2).

Không chỉ thơm, hoa sói còn đẹp ở nét trang đài, mỗi cụm hoa tựa như đang ngậm ngọc. có nhẽ chính vì vậy mà dân gian liên tưởng và đặt cho nó những cái tên rất đẹp như châu lan, trân châu, kim tác lan (kim túc lan)… Ở Trung Quốc, trà ướp hoa sói cũng được gọi là châu lan trà.

Vẻ đẹp của hoa sói

Vẻ đẹp của hoa sói

Về cái tên hoa sói, dân gian giải thích rằng khi hoa tỏa hương đầy đủ nhất, thanh bạch nhất thì cũng là lúc các cánh hoa phân thành ba múi, tựa như mõm con sói trắng.

Vài nét về cây hoa sói

Cây sói có danh pháp khoa học là Chloranthus spicatus Thunb Makino. Đây là loài thân thảo, sống lâu năm và thường cao dưới 1 m. So với những loại cây cho hoa thơm khác thì cây sói ưa bóng râm và ưa ẩm. Vì vậy, người ta thường trồng cây trong chậu, đặt trong chỗ ít nắng hoặc trồng ven nhà, gần những khu vực có nước… Hoa sói có màu vàng trắng, rất thơm, mọc thành từng cụm và mỗi đóa hoa đều được bao bọc trong lá bắc.

Công dụng làm thuốc và độc tính của cây hoa sói

Trong y học cổ truyền, cây sói cũng được sử dụng làm thuốc. Tuy nhiên, toàn cây hoa sói có vị cay ngọt, hơi chát, tính ấm và đều có độc (duy nhất là ở gốc và rễ). Vì vậy, khi sử dụng hoa sói, cây sói để làm thuốc cần hết sức thận trọng.

Gốc và rễ cây sói: Gốc và rễ cây sói có chứa chiết xuất tinh dầu thơm và là nơi chứa nhiều chất độc. Tuy nhiên, theo y học cổ truyền, chúng vẫn được tận dụng để chữa trị mụn nhọt, đinh độc chưa làm mủ bằng việc nghiền nát rồi đắp bên ngoài da.

ngoài ra, gốc rễ cây sói cũng được sử dụng ngâm rượu xoa bóp khi bị phong phong tê thấp, đau buốt gân xương hay đòn té thương tổn (nếu không ngâm rượu thì có thể lấy toàn cây tươi, nghiền nát và đắp lên).

Cây sói

Cây sói

Toàn cây hoa sói: công dụng chung của cây sói là hoạt huyết, sát trùng, trừ ngứa và kích thích. Trong y học cổ truyền, toàn cây hoa sói được sử dụng chữa trị sốt, cảm mạo, thiên đầu thống và động kinh (mỗi ngày sử dụng khoảng 10 gam, sắc lấy nước uống). Tuy nhiên, khi sử dụng cần để mắt tới liều lượng để tránh bị ngộ độc (3) (4).

Nghiên cứu về cây sói

những nghiên cứu về cây sói chưa nhiều và cũng chỉ tập trung ở thành phần thành phần cùng lịch sử sử dụng trong nhân dân.

Theo tạp chí Chemistry of Natural Compounds, ở Châu Á, cây hoa sói được xem như vị thuốc cổ truyền chữa trị gãy xương và huyết áp cao (5). Về hoa sói, các tạp chí ghi nhận đây là loại hoa chứa chiết xuất tinh dầu với nhiều thành phần thành phần có tính kháng khuẩn cao (6).

Nguồn tham khảo

  1. Cửu Đỉnh, https://vi.wikipedia.org/wiki/Cphần trămE1phần trămBBphần trămADu_phần trămC4phần trăm90phần trămE1phần trămBBphần trăm89nh_(Nhphần trămC3phần trămA0_Nguyphần trămE1phần trămBBphần trăm85n), ngày truy cập: 11/ 02/ 2020.
  2. Hoa sói, https://cadao.me/the/hoa-soi/, ngày truy cập: 11/02/2020.
  3. Nhiều tác giả, chữa trị bệnh bằng cây lá quanh nhà, NXB Văn hóa dân tộc, trang 246.
  4. Nhiều tác giả, thảo dược và động vật làm thuốc tại Việt Nam, tập 1, NXB Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội, 2004, trang 926.
  5. Composition of Essential Oils from Chloranthus elatior and Ch. spicatus from Vietnam, https://link.springer.com/article/10.1007/s10600-016-1575-x, ngày truy cập: 11/02/2020.
  6. Chemical Composition of the Essential Oil of Chloranthus serratus from China, https://link.springer.com/article/10.1007/s10600-017-1936-0, ngày truy cập: 11/02/2020.





Source link

Post Author: UVbH5Xr8ZW