Cây trôm có công dụng gì và cách sử dụng mủ trôm làm thuốc tốt nhất


cây trôm

Cây trôm loài cây nông nghiệp giá trị của miền nam bộ, mủ trôm hay nhựa từ cây trôm là một loại thực phẩm thuốc ngon bổ có nhiều công dụng hay, mời các bạn tham khảo thêm thông tin về loài cây này.

một trong các thú vị của văn hóa Nam Bộ là hiện tượng rất nhiều địa danh được đặt tên bằng các công thức mà thông qua đó, người ta đoán được sinh vật đáng để mắt tới của nơi đất đó. Bạn đã bao giờ nghe tới địa danh Giồng Trôm (ở Bến Tre) chưa? Dải đất phù sa nhô cao ở ven sông ấy từng có những cây trôm khiến người ta để mắt tới. Vậy, cây trôm có đặc điểm và công dụng gì?

Về cây trôm

Cây trôm (danh pháp khoa học: Sterculia foetida, họ Sterculiaceae) (1) còn có tên là cây cốc (vì quả có hình dạng giống như mõ cốc), cây gạo (ở miền Trung), trôm hôi, trôm thối (vì hoa có mùi hôi)…

Là loài cây gỗ lâu năm, lá hình chân vịt giống như lá gòn. Hoa trôm có đài đỏ, quả trôm to, giống như cái mõ và có hạt màu đen bóng. Vỏ quả trôm có tiềm năng làm thuốc nhuộm tự nhiên. Hạt, vỏ cây, lá và mủ trôm (nhựa trôm) được sử dụng như một vị thuốc, trong đó mủ trôm là chủ yếu nhất.

cây trôm

Cây trôm

Cây trôm được trồng chủ yếu để thu hái mủ làm nước uống (ngoài ra còn làm mỹ phẩm). một trong các cách thu hái mủ trôm là cạo bỏ lớp vỏ ngoài của thân cây (một đoạn dài khoảng 50 cm) rồi đục các đường rãnh dọc theo thân cây và sử dụng ni lông quấn bên ngoài để che bụi. Sau 1 tuần thì thu được mủ trôm ở dạng đặc sệt rồi phơi khô khoảng 3, 4 nắng là tốt nhất. Phần vỏ cây sau đó sẽ hồi phục lại và người thu hái tiếp tục thực hiện lại các bước như trên.

Công dụng của mủ trôm

Mủ trôm chính là phần nhựa từ cây trôm, nhựa trôm là một dạng chất lỏng đặc sệt giống như thạch, có màu trắng và hơi vàng, khi phơi khô mủ sẽ chuyển thành màu nâu.

Mủ trôm có màu trắng, dạng thạch đặc, trương nở trong nước và được biết tới là một loại nước mát thơm ngon, có giá trị:

Trưa hè ngồi dưới tán trôm

Uống ly nước mát nhớ hôm sau nhà.

Anh ơi, anh chớ chê ngoa

Bởi khi xa nhớ đó là vị quê” (2)

Bên cạnh công dụng thanh nhiệt, mát gan và chữa trị mụn nhọt, mủ trôm còn giúp nhuận trường và điều hòa đường huyết (3) . Mủ trôm thường được sử dụng cùng với đường, nước đá và các nước uống thanh nhiệt khác như hạt é, hạt chia…

Mủ trôm khô

Mủ trôm khô

Hoạt tính của lá trôm

  • Chiết xuất từ lá trôm qua thử nghiệm trên chuột cho thấy khả năng làm thôi miên, ức chế thần kinh trung ương, song song đó kháng viêm trong phù nề cấp tính do phụ gia thực phẩm gây nên (4) .
  • Chiết xuất từ lá trôm cũng được kiểm tra và xác nhận đặc tính kháng khuẩn (làm ức chế sự phát triển của Tụ cầu vàng gây nhiễm khuẩn và vi khuẩn E. coli gây bệnh đường ruột), kháng nấm, chống nhiễm trùng và gây độc tế bào. (5)

Hoạt tính của hạt trôm

  • kết quả thử nghiệm cho thấy chiết xuất từ hạt trôm gây độc tính đối với muỗi vằn, muỗi sốt rét và những tế bào ung thư. Do đó, nó được xem là có tiềm năng chữa trị ung thư (6).
  • Chiết xuất từ hạt trôm cũng cho thấy hoạt động chống lại những loại mọt như mọt gạo, mọt đậu xanh, mọt bột mì (7) và có tiềm năng hoạt động như thuốc trừ sâu, chống lại ấu trùng của các loài bướm đêm như S. litura, A. janata. (8)
  • Ngoài ra, chiết xuất từ hạt trôm còn gây nên sự tan máu nhỏ trong hồng huyết cầu của người (khi so sánh với Triton X – 100, chất tẩy rửa được sử dụng để dung giải những tế bào) (9)

để mắt tới

  • Không đun nấu mủ trôm ở nhiệt độ cao vì sẽ làm mất công dụng của nó và cũng không nên ngâm mủ trôm với nước nóng. Khi ngâm mủ trôm, cần để mắt tới chờ mủ trương nở hoàn toàn rồi mới sử dụng để tránh tắc ruột.
  • không nên sử dụng mủ trôm cùng lúc với thuốc khác (cách sau ít nhất 1 giờ để tránh ngộ độc thuốc). Phụ nữ có thai và cho con nhỏ bú, người bị khối u trong ruột hay người bị lạnh bụng cũng không nên sử dụng. (3)
  • Ngoài ra, tuy mủ trôm mát và thanh nhưng không nên sử dụng quá mức để tránh bị tiêu chảy và các công dụng phụ, mỗi ngày chỉ nên sử dụng khoảng 200ml nước mủ trôm đã ngâm nở (từ khoảng 1 gram bột).
  • Đối với dầu được làm từ hạt trôm, thử nghiệm trên ruồi cho thấy khi tiêu thụ hằng ngày ở nồng độ cao sẽ làm giảm tuổi thọ (10). Kết quả thử nghiệm trên chuột cũng cho thấy chế độ ăn chứa 3 % dầu trôm trong 16 hoặc 20 tuần gây nên sự chậm trễ khả năng sinh sản (11).
  • Mủ trôm có nhiều lợi ích cho sức khỏe tuy vậy giá bán cũng không quá cao, ở bài viết trước chúng tôi có viết về tuyết yến (thảo dược có giá bán tới hàng triệu đồng 1kg, được nhiều nơi quảng cáo lấy từ tinh chất mủ của cây anh đào), tuy vậy không phải loại thực phẩm này thực ra cũng được làm từ mủ trôm đã được người Trung Quốc thu mua của ta rồi chế biến, tẩy trắng mà thành(12).

Nguồn tham khảo

  1. Trôm, https://vi.wikipedia.org/wiki/Trphần trămC3phần trămB4m, ngày truy cập: 03/05/2019.
  2. THDT – Ngõ ngách miền Tây – thu hái mủ trôm, https://www.youtube.com/watch?v=cIGmTgum_k0, ngày truy cập: 03/05/2019.
  3. Trôm, https://amp.thaythuoccuaban.com/vithuoc/trom.htm, ngày truy cập: 03/05/2019.
  4. Pharmacological Studies On Sterculia Foetida Leaves, https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1076/1388-0209(200001)3811-BFT013, ngày truy cập: 03/05/2019.
  5. Antimicrobial activity, cytotoxicity and phytochemical screening of Ficus septica Burm and Sterculia foetida L. leaf extracts, http://www.academicjournals.org/app/webroot/article/article1380373864_Vitalphần trăm20etphần trăm20al.pdf, ngày truy cập: 03/05/2019.
  6. Biofabrication of Ag nanoparticles using Sterculia foetida L. seed extract and their toxic potential against mosquito vectors and HeLa cancer cells, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0928493114001209, ngày truy cập: 03/05/2019.
  7. Insecticidal activity of (2n-octylcycloprop-1-enyl) – octanoic axit (I) against three Coleopteran stored product insects from Sterculia foetida (L.), https://link.springer.com/article/10.1007/s10340-010-0295-4, ngày truy cập: 03/05/2019.
  8. Toxic and antifeedant activities of Sterculia Foetida (L>) seed crude extract against Sopdoptera litura (F.) and Achaea Janata (L.), http://www.jbiopest.com/users/LW8/efiles/UshaRani.pdf, ngày truy cập: 03/05/2019.
  9. Antibacterial and hemolytic activity of a new lectin purified from the seeds of sterculia foetida L., https://link.springer.com/article/10.1007/s12010-014-1390-4, ngày truy cập: 03/05/2019.
  10. Sterility and longevity effects of Sterculia foetida oil on the face fly, https://academic.oup.com/jee/article-abstract/64/2/455/803335, ngày truy cập: 03/05/2019.
  11. Delay of sexual maturity of the female rat by sterculia foetida oil, https://academic.oup.com/jn/article-abstract/85/1/8/4777634, ngày truy cập: 03/05/2019.
  12. Nhựa cây Trung Quốc giá chục triệu đồng một kg, https://vnexpress.net/kinh-doanh/nhua-cay-trung-quoc-gia-chuc-trieu-dong-mot-kg-3743967.html, ngày truy cập: 05/05/2019.





Source link

Post Author: UVbH5Xr8ZW