Phân biệt cây sơn (tất thụ) gây kích ứng, lở sơn với cây sơn chữa trị mụn


Lá và hoa cây sơn

Gần đây, có một vài trang mạng đã nhầm rễ cây sơn trị mụn (cây mật gấu) với cây sơn công nghiệp (cây tất thụ). Cả hai cây này đều được gọi là cây sơn nhưng công dụng của chúng thì khác nhau và nếu sử dụng nhầm thì sẽ gây nên hậu quả không lường trước được. Bạn đã biết cách phân biệt cây sơn  ?

Phân biệt cây sơn trị mụn với cây sơn công nghiệp

Được biết, cây sơn trị mụn (Radexet Ramulus Cissi) là loại dây leo và có củ – phần củ này cắt lát, phơi khô rồi ngâm rượu và thoa lên mặt thì da mặt sẽ từ từ bong tróc ra cùng với mụn, sau đó bạn sẽ có một làn da trắng, sạch mụn và mịn màng. Đây là một trong các cách chữa trị mụn giá rẻ và hiệu quả (kể cả mụn nặng, xem thêm Tại đây).

Còn cây sơn công nghiệp, còn được gọi là cây sơn ta, cây tất thụ là cây thân gỗ, có thể cao tới 10 m và có danh pháp khoa học là Rhus succedaneum, thuộc họ Đào lộn hột (1). Cây này rất dễ gây kích ứng với những người có cơ địa nhạy cảm, vì vậy, nếu sử dụng nhầm thì sẽ gây lở sơn.

Hình ảnh cây sơn hay cây mật gấu điều trị mụn

Hình ảnh cây sơn trị mụn

Thu nhựa sơn dùng cho công nghiệp

Thu nhựa sơn sử dụng cho công nghiệp

Vài nét về cây tất thụ (cây sơn ta)

Tất thụ là cây gỗ nhỡ, lá có hình lông chim với 3 tới 6 đôi lá chét mọc đối nhau, phiến lá cong nhọn, mỏng và nhẵn bóng. Hoa của cây mọc thành từng chùm dạng chùy.

Phân bố: Cây mọc hoang hoặc được trồng làm cây công nghiệp ở các tỉnh phía Bắc như Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Giang, Thái Nguyên… Ngoài ra thì ở Trung Quốc, Nhật Bản… cũng có cây này.

Lá và quả cây sơn (tất thụ)

Phân biệt cây sơn với quả và lá cây sơn (tất thụ)

Nói tới cây sơn ta là nói tới hai công dụng sau:

  • Làm cây công nghiệp: cây sơn cung cấp chất sơn (không dẫn điện và tốt hơn cả mica, nếu để sơn khô tự nhiên thì có thể chịu nhiệt tới 410 độ C), vì vậy có thể ứng dụng trong công nghiệp sơn, làm đồ mỹ nghệ và các đồ sử dụng không dẫn điện…
  • Làm thuốc: Trong y học cổ truyền, chất sơn để lâu, khô cứng lại còn được sử dụng làm thuốc với tên y học là “can tất”. Được biết, can tất có vị cay, tính ôn và có công dụng phá huyết, làm tan tích tụ và sát trùng (khi sử dụng thì nghiền nát rồi sao chín để hạn chế độc tính và khả năng kích ứng của nó). Tuy nhiên, ngày nay người ta ít sử dụng can tất vì có nhiều vị thuốc thay thế khác an toàn hơn. Cây sơn ta hầu như chỉ còn phục vụ nhu cầu làm cây công nghiệp.

để mắt tới: Khi sử dụng can tất (chất sơn của cây) để làm thuốc thì cần thận trọng vì có nhiều trường hợp cơ địa bị kích ứng với cây sơn và gây nên bệnh lở sơn (do trong sơn có một lượng nhỏ chất độc có thể bay hơi). Bệnh này gây ngứa, phồng rộp, sưng và lở loét rất khó chịu (2).

kích ứng, lở sơn từ hướng nhìn dân gian

Dân gian Bắc Bộ có câu: “Sơn ăn tùy mặt – Ma bắt tùy người“. Đó là vì người ta thấy rằng, có người chỉ cần chạm vào lá hay chặt cây và ngửi thấy mùi của cây thôi thì cũng ngứa (hoặc lỡ ngồi dưới gốc cây cũng ngứa). trái lại, có người vô tư hái lá sơn, lấy cả nhựa cây tra vào người và chặt từ nhánh này qua nhánh khác mà vẫn bình thường, không có biểu hiện kích ứng gì!

Theo một vài lời giải thích của dân gian thì cây sơn gây ngứa tùy người. Cụ thể, những người sinh vào các tháng mà cây không có lá thì sẽ không bị ngứa (thường là từ tháng 11 tới đầu tháng 3, tức vào mùa đông thì cây rụng lá, chỉ còn thân và nhánh). trái lại, những người sinh từ tháng 3 tới tháng 10- những tháng mà cây có lá – thì sẽ bị lở ngứa (kích ứng với cây này).

Đây chỉ là cách giải thích của dân gian còn trên thực tiễn, hiện tượng kích ứng với cây sơn là do sự nhạy cảm của cơ địa mỗi người.

Cách khắc phục tình trạng lở sơn:

Hái lá khế tươi, rửa thật sạch, nghiền nát rồi đắp lên da (theo GS. Đỗ Tất Lợi)

Ngoài ra, theo báo Sức khỏe và đời sống thì khi bị lở sơn, ta cũng có thể ứng dụng các cách sau:

  • Bước 1: sử dụng nước muối sinh lý 0, 9 % để rửa (nước muối này có thể mua ở các hiệu thuốc Tây). Nếu không sử dụng nước muối sinh lý thì có thể lấy 1 kg lá sen (đã phơi khô), mang nấu lấy nước thật đặc rồi rửa ngoài da, mỗi ngày rửa 3 lần.
  • Bước 2: lấy 100 gram hạt đậu xanh, 50 gram hạt ý dĩ (mua trong hiệu thuốc Bắc, tức hạt bo bo) và 7 trái táo đỏ (táo Tàu), đem toàn bộ rửa lại rồi nấu thành cháo, thêm 50 gram đường và ăn hết trong một lần (ăn ba bốn ngày liên tục như thế) (3).





Source link

Post Author: UVbH5Xr8ZW