Quả trám món ăn thơm ngon và những công dụng làm thuốc


quả trám trắng

Có một loại quả không phải để ăn tươi tráng miệng mà sử dụng để xào nấu, rất thơm ngon bổ dưỡng lại tốt cho sức khỏe đó là quả trám. Loại quả đặc biệt chỉ có ở miền Tây Bắc, chắc chắn rất nhiều bạn chưa biết về loại quả này, hãy cùng tìm hiểu nhé.

  • Tên khác: Cây cà na, cây bùi, mác cơm…
  • danh pháp khoa học:
    • Trám trắng (hay trám xanh): Canarium album Raeusch
    • Trám đen: Canarium nigrum Engl (1).
  • Họ: Trám

Mô tả

  • Thân: Trám là loại cây thân gỗ lớn, lâu năm, có thể cao tới 20 mét, đường kính thân cây có thể tới 1 mét.
  • Lá: Dạng lé kép lông chim, với 5 cặp lá mọc đối trên cuống lá và 01 lá mọc đơn ở cuối của cuống lá. Lá cây thuôn nhọn và có nhiều gân nổi rõ.
  • Hoa: Nhỏ mọc thành từng chùm màu trắng, nhụy có nhiều tua nhỏ.
  • Quả: Cây rất sai quả, mọc thành từng chùm, quả trám hình bầu dọc kích thước 1,5cm x 4cm. Trám trắng quả có màu xanh, khi chín màu vàng nhạt, bên trong có hạt cứng hình ngôi sao. Trám đen quả có màu đen.

Cây trám phân bố ở đâu ?

Cây trám ít thấy trồng ở đồng bằng, chỉ thấy được trồng chủ yếu ở miền núi nhất là các tỉnh miền Tây Bắc nước ta. Hiện nay một vài tỉnh có trồng nhiều cây trám như Tuyên Quang, Hòa Bình, Lạng Sơn, Yên Bái, Cao Bằng….

Vì là một cây lâu năm, thích hợp với khí hậu vùng núi cao, vừa lấy quả vùa lấy gỗ nên đây là một loài cây trồng rất thích hợp, cho giá trị kinh tế cao, được tương đối nhiều nơi hưởng ứng trồng loài thực vật này.

Bộ phận sử dụng: Quả, ngoài ra còn sử dụng vỏ cây.

Thành phần hóa học

Nghiên cứu tại Viện Khoa học Y dược Cổ truyền Quảng Tây, bằng phương pháp sắc ký và trên cơ sở phân tích quang phổ. Kết quả nhóm nghiên cứu đã thu được những hợp chất trong trái trám xanh được xác định là: scoparone, scopoletin, (E) -3,3′-dihydroxy-4,4′-dimethoxystilbene và axit gallic (2).

Tính vị

Vị chua nhẹ, chát và bùi, tính bình.

Về độ thơm ngon: trám xanh vị thơm ngon, dễ ăn hơn so với quả trám đen. Vì vậy trong cuộc sống mỗi ngày, trám xanh thường được người dân sử dụng nhiều hơn trong các bữa ăn, trái trám thường sử dụng để nấu canh xương, kho thịt, kho cá, dầm muối ớt để ăn sống, muối chua….

Về mùi vị trám có nhẽ ấn tượng nhất vẫn là món trám trắng nấu canh xương, cái nước cốt xương nấu trái trám với một vị ngọt, bùi, thơm ngon tới khó tả đã làm say lòng biết bao người.

Quả trám trắng

Quả trám trắng

Công dụng của quả trám

theo kinh nghiệm ông cha ta từ xưa lắm rồi quả trám với rất nhiều công dụng có ích cho sức khỏe, không chỉ cung cấp những loại khoáng chất, vitamin thì trái trám còn là một vị thuốc, với những công dụng chính như sau:

  • Giảm ho
  • Tiêu đờm
  • Giảm viêm họng
  • Khản tiếng
  • Tốt cho hệ tiêu hóa
  • Bổ sung vitamin, khoáng chất, tăng cường sức khỏe

cách sử dụng trái trám làm thực phẩm và làm thuốc

1. sử dụng quả trám trắng

Trám đen, trám trắng loại rau quả không thể thiếu trong bữa ăn của người đồng bào miền Tây Bắc, những món ăn từ trái trám rất phong phú, mùi vị thơm ngon. một trong các cách chế biến trám làm thức ăn và làm thuốc đơn giản nhất, ngon nhất là trái trám trắng nấu xương, cách thực hiện như sau:

  • Chọn trám: Lấy trái trám xanh, quả đều tươi mới không bị xứt méo, chọn quả gần chín có màu xanh nhạt là ngon nhất.
  • Chuẩn bị: 200g trám trắng tươi, 500g xương heo (Hoặc thịt gà), một chút mì chính.
  • Thực hiện:
    • Trái trám rửa thật sạch, bổ đôi ngang quả để lộ ra phần nhân hạt.
    • Xương heo rửa thật sạch, nêm mắm muối xào qua một lần rồi đổ nước vào đun sôi.
    • Khi nước sôi thì bỏ trái trám đã chế biến nào nồi, ninh nhỏ lửa tới khi xương và trái trám chín mềm.
    • nêm gia vị gia vị, thêm chút hành hoa, tắt lửa và thưởng thức món xương heo hầm trám.
  • Mùi vị: Nước xương nấu trám trắng có vị ngọt bùi, vị rất đặm đà, kể cả không có mì chính thì vị nước cũng ngọt lịm một cách tự nhiên. Trái trám chín mềm có thể ăn, vị trái trám hơi chát, nhưng ngon nhất vẫn là nước sử dụng.
Trám đen

Trám đen

2. sử dụng quả trám đen chữa trị ho, khản tiếng

Trám đen thường được sử dụng để kho cá, kho thịt với những công dụng giống vậy như trám trắng, ngoài ra dân gian còn sử dụng trám đen chữa trị một vài bệnh như sau:

  • Chuẩn bị: Quả trám tươi 7 quả, tranh tươi 1 quả, muối sạch 1 thìa cà phê
  • Thực hiện: Trám rửa thật sạch, tách bỏ hạt, thêm chút muối, vắt nước chanh tươi hòa cùng với phần cùi quả dầm đều cho ngâm muối và tiến hành ngậm khi xuất hiện cơn ho.
  • Ngoài sử dụng trám đen chữa trị ho, cũng có thể sử dụng trám trắng với cùng một phương pháp như trên.

3. chữa trị lở sơn

  • Chuẩn bị: Một nắm vỏ tươi thân cây trám
  • Thực hiện: Đem vỏ cây đun lấy nước lau rửa và tắm ngày một lần sẽ có công dụng chữa trị lở sơn rất tốt.

một vài nghiên cứu

1. Hoạt động ức chế virus cúm A:

Nghiên cứu tại Trường khoa học dược phẩm, Đại học Y Nam, Quảng Châu, Trung Quốc, nghiên cứu đã xác nhận thành phần Methyl brevifolincarboxylate được phân lập từ chiết xuất ethyl acetate của cây trám trắng thể hiện hoạt động ức chế mạnh chống lại vi-rút cúm A. Nó hứa hẹn là một hợp chất tiềm năng để phát triển những loại thuốc chống vi-rút cúm (3).

2. Thành phần hóa học củ cùi quả trám và nhân hạt trám:

Khoa Hóa học, Đại học Sư phạm An Sơn, Trung Quốc đã xác định được thành phần hóa học chính của cùi trám trám là Butylated Hydroxytoluene (38,09%), Caryophyllene (6,82%). những hợp chất chính của nhân hạt là Caryophyllene (36,25%), α- Caryophyllene (8,13%) (4).

để mắt tới: Trái ô liu khác hoàn toàn với trái trám mặc dù chúng có hình giống tương tự nhau, tránh nhầm lẫn 2 loại quả này. Hiện nay trái ô liu ở nước ta không trồng được, nếu có chỉ có loại nhập khẩu.

Trái ô liu

Trái ô liu

Giá bán quả trám

Trái trám chỉ bán theo mùa trong năm và chỉ bán ở dạng quả tươi, mùa trám kéo dài vào cuối mùa hè tới hết mùa thu: Từ tháng 8 tới hết tháng 9 dương lịch.

Giá bán quả trám thường giao động như sau:

Giá trám trắng: 40.000đ – 50.000đ/kg tươi
Giá trám đen: 80.000đ – 90.000đ/kg tươi.

Nguồn tham khảo

  1. Nhiều tác giả, thảo mộc và động vật làm thuốc tại Việt Nam, tập 2, NXB Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội, 2004, trang 994, 995, 996.
  2. [Studies on chemical constituents in the fruit of Canarium album Raeusch], https://europepmc.org/article/med/12205877, ngày truy cập 01 tháng 9 năm 2020.
  3. Methyl brevifolincarboxylate, a novel influenza virus PB2 inhibitor from Canarium Album (Lour.) Raeusch, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/cbdd.13740, ngày truy cập 01 tháng 9 năm 2020.
  4. Study on Volatile Constituents of the Meat and Kernel of Canarium album(Lour) Raeusch From Fujian Province by Gas Chromatography-Mass Spectrometry(GC/MS), http://en.cnki.com.cn/Article_en/CJFDTotal-SPKX200509099.htm, ngày truy cập 01 tháng 9 năm 2020.





Source link

Post Author: UVbH5Xr8ZW